Wat is de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG)?

De Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) is de Europese privacywetgeving, die sinds 25 mei 2018 in de hele Europese Unie (EU) geldt. De AVG gaat over de bescherming van persoonsgegevens. Mensen hebben meer privacyrechten, organisaties hebben meer verantwoordelijkheden en de toezichthouder heeft meer bevoegdheden. De AVG is ook bekend onder de Engelse naam: General Data Protection Regulation (GDPR). Door de komst van de AVG geldt er nog maar één privacywet in de hele EU, in plaats van 28 verschillende nationale wetten. De Wet bescherming persoonsgegevens (Wbp) geldt niet meer.

Versterking en uitbreiding van privacyrechten

Bescherming van persoonsgegevens is een grondrecht. Door de komst van de AVG hebben mensen meer mogelijkheden gekregen om voor zichzelf op te komen wanneer het gaat om de verwerking van hun gegevens. De privacyrechten van mensen zijn namelijk versterkt en uitgebreid.

Meer verantwoordelijkheden voor organisaties

De AVG geldt voor alle bedrijven, stichtingen en verenigingen die persoonsgegevens verwerken. Organisaties hebben meer verplichtingen bij het verwerken van persoonsgegevens en moeten kunnen aantonen dat ze de juiste organisatorische en technische maatregelen hebben genomen om aan de AVG te voldoen.

Zo stelt de AVG namelijk dat verwerkingen van persoonsgegevens rechtmatig moeten verlopen. Organisaties mogen alleen persoonsgegevens verwerken voor doelen die vooraf zijn vastgesteld. Deze doelen vind je terug in een privacyreglement.

Wanneer een organisatie gebruikmaakt van een derde partij die namens de organisatie persoonsgegevens verwerkt (bijvoorbeeld bij uitbesteding van salarisadministratie) is de derde partij volgens de AVG een verwerker. In dat geval moeten er afspraken worden vastgelegd in een verwerkersovereenkomst. Dankzij de AVG kunnen persoonsgegevens worden doorgegeven binnen de EU. Er gelden andere regels bij het doorgeven van gegevens naar landen buiten de EER (Europees Economische Ruimte).

Toezichthouder en boetes

In de AVG staat dat elke EU-lidstaat een privacyautoriteit heeft die onafhankelijk toezicht houdt op het gebruik van persoonsgegevens. In Nederland is dat de Autoriteit Persoonsgegevens (AP). Alle Europese privacytoezichthouders hebben dezelfde, stevige bevoegdheden, zoals de bevoegdheid om boetes tot €20 miljoen op te leggen. De AP heeft in juli 2019 de eerste AVG-boete uitgedeeld.

Andere veranderingen

Naast de bovenstaande veranderingen kent de AVG een aantal nieuwe begrippen met daarbij horende verplichtingen.

Een voorbeeld hiervan is een DPIA (Data Protection Impact Assesment). In de AVG wordt dit de gegevensbeschermingseffectbeoordeling genoemd, maar in de praktijk wordt vaak DPIA gebruikt.

Twee andere belangrijke begrippen zijn soms lastig van elkaar te onderscheiden; privacy by design en privacy by default. De AVG spreekt over ‘gegevensbescherming door ontwerp en door standaardinstellingen’. Deze uitgangspunten hebben te maken met de verplichting om passende maatregelen te treffen om persoonsgegevens te beschermen en zo bijvoorbeeld een datalek te voorkomen.

Bovendien zijn sommige organisaties verplicht een Functionaris Gegevensbescherming (FG) aan te stellen. Een FG is een persoon die binnen de organisatie onafhankelijk toezicht houdt op de toepassing en naleving van de AVG.